YKS Kimya – Kimya Her Yerde Notu

YKS Kimyada yer alan konulardan biri olan Kimya Her Yerde konusuna ait konunun notuna bu yazıdan inceleyebilirsiniz. 

 

 

SU VE HAYAT

1-Okyanuslar > Buzullar > Yer altı suları > Tatlı su gölleri > Tuz gölleri > Atmosfer (dünyada bulunan suların dağılış miktarı)
2-Dünyadaki suların %2,5 kadarı tatlı sudur.
3-Yer altı suları, tatlı su gölleri, dere, çay ve nehir → tatlı su kaynağıdır. (kullanılabilir)
4-Geçici sert su HCO3 iyonu içerir.
5-Sertlik Mg(HCO3)2 ve Ca(HCO3)2 ‘den kaynaklıysa su ısıtlarak bu tuzlar karbonatları şekilnde çöktürülür.

6-Kalıcı sertlik ise SO4 iyonundan kaynaklanır. → kaynatılma ile giderilemez.
7-Na2CO3 veya Na3PO4 eklenerek Mg ve Ca karbonat/fosfat şeklinde çöktürülür.
8-İngiliz, Alman, Fransız, ABD sertliği olarak 4 başlığa ayrılır.

9-Sert sular sabunla çökelti oluşturur.
10-Sert su sonucu → boru-kazanlarda tortu; çamaşır makinesinde kireç; çamaşır renklerinde solma meydana gelir.
11-Reçine sisteminde Na iyonlarıyla Mg ve Ca iyonları yer değiştirir.
12-İyon değiştiriciler, zeolit ya da yapay olabilir.

 

SU ARITIMI

 

13-Kokusuz, renksiz, berrak, serinletici olmalıdır ideal su.
14-Hastalık yapan mikroorganizma ve zararlı kimyasallar bulunmamalı.
15-Kullanıma uygun sertlik derecesinde olmalı.

16-Su ilk olarak havalandırılır. (Sebebi oksijen ve azot ile zenginleştirme, zararlıları oksitleme, pis kokulu gazları uzaklaştırmaktır.)
17-İkinci aşama kireç ilavesi ile suda bulunan katyonları hidroksitleri halinde çöktürmektir.
18-Üçüncü aşamada koloidal maddelerin çökmesi amacıyla koagülant [Fe2(SO4)3 veya Al2(SO4)3] ilave edilir. → pıhtılaşarak çökme sağlanır.
19-Dördüncü aşama kum filtredir.
20-Beşinci aşama, aktif karbon filtresi → renk-koku yapan maddeleri tutmak, organik bileşikleri ayırmak amaçlıdır.
21-Altıncı ve son aşama → dezenfektan ilavesidir. → Cl gazı veya O3 (ozon) gazı ile.

 

EVLERDE SU ARITIMI

22-İlk aşama, mikro filtre → Çamur, pas, asbest temizlenir.
23-İkinci filtre aşaması → Kötü koku ve tat veren kimyasallar ayrılır.
24-Üçüncü filtre aşaması → İkinci aşamanın tekrarlanmasıdır.
25-Dördüncü filtre aşaması → Yarı geçirgen zar ile suda çözünmüş madde miktarı azaltılır.
26-Beşinci filtre aşaması → Tat ve koku iyileştirilerek içme suyu elde edilir.

 

DENİZ SUYUNDAN İÇME SUYU

27-Ters osmoz yardımıyla deniz suyundan içme suyu elde edilir.
28-Bir başka yöntem de damıtma yöntemidir.
 

HAZIR GIDALAR

29-Gıdanın besleyici değerini arttırmak → vitamin, mineral, aminoasit
30-Gıdanın belirli kıvamda olması → nişasta
31-Gıdanın bileşenlerine ayrılmadan kalması → emülsiyonlaştırıcılar ve stabilizatörler
32-Gıdanın daha renkli görünmesi → renklendirici ve boyalar
33-Gıdanın tatlanması → tatlandırıcılar
34-Gıdanın kokusu → aroma maddesi ile
35-Gıdanın raf ömrünü arttırmak → koruyucu maddeler (antioksidan, antimikrobiyal)
36-Pastörizasyon → 60-100 derece arası
37-Sterilizasyon → 120 derece civarı
38-UHT → özel bir sterilizasyon çeşididir, 140 derece civarı.

Geldik en sevilen bölüme.
39-E100-199 → Renklendiriciler
40-E200-297 → Koruyucular
41-E300-321 → Antioksidanlar
42-E322-500 → Emülsiyonlaştırıcı ve stabilizatörler
43-E500-578 → Asit ve baz sağlayıcılar
44-E620-637 → Tadlandırıcı-koku verenler.
45-E900-927 → Geniş amaçlı

46-Gıdaların lezzeti, görünüşü ve yapısını iyileştirmek amaçlanır.
47-Biyolojik ve besleyici değeri korumak, düzenlemek amaçlanır.
48-Gıda kalitesini, dayanıklılığı, raf ömrünü arttırmak amaçlanır.

 

SABUNLAR

 

49-Yağların bazik ortamda hidroliz edilmesi sonucu oluşurlar.
50-12-18C lu yağ asitleri kullanılır.
51-NaOH → sert (beyaz) sabun.
52-KOH → yumuşak (arap) sabun.
53-Yumuşak sabunlar, sert sabunlara göre daha kolay çözünürler.
54-Sabunlar suda hidroliz olarak ortami bazik yaparlar.
55-Hayvansal sabunlar suya dayanıklı olup yavaş çözünürler.
56-Bitkisel sabunlar ise kolay çözünür, bol köpürür.
57-Sabunlar su kirliliğine sebep olmazlar, çevreye çok zararları yoktur.

 

DETERJANLAR

 

58-Petrol türevli olup, sabuna göre üstün özelliklere (sert sularda çökelek oluşturmama gibi.) sahiptir.
59-En yaygın deterjan türü sodyum lauril sülfattır.
60-Aktif maddeler → organik kirlerle etkileşerek suda çözünür hale getirir.
61-Köpük düzenleyiciler → köpüğün sabit kalması, köpüğün azalması gibi sadece köpük kısmıyla ilgilenirler.
62-Sertlik gidericiler → Bu maddeler sayesinde deterjanlar sert sularda daha etkin temizlik sağlarlar. → Zeolit, EDTA.
63-Kirin geri dönüşümünü önleyiciler → Kirin yüzeye çökmesini engeller.
64-Ağartıcılar → renklilere etki eder, renksiz türlere dönüştürür.
65-Dolgu maddeleri → toz deterjanların topraklanmasını engeller, deterjanın kuru kalmasını sağlar.
66-parfümler → güzel koku vermek amaçlanır.
67-Hidrofob → kir ile etkileşir. hidrofil → su ile etkileşir.
68-Kuyruk → hidrofob kısımdır. baş → hidrofil kısımdır.
69-Mikropların arındırılmasında kullanılanlar → Dezenfektan
70-Dezenfektanlar, temas ettiği maddelerin özelliğini değiştirmez. Mikroorganizmaları ortamdan uzaklaştırır. → Dezenfeksiyon denir bunada.( mutlaka temizlikten sonra yapılmalıdır)
71-Na2CO3 → sodyum karbonat → çamaşır sodası
72-Çamaşır sodası, yağı temizler.
73-NaOCl → sodyum hipoklorit  → çamaşır suyu
74-Klorlu çamaşır suları → sadece beyaz çamaşırlarda kullanılır.
75-Oksijenli çamaşır suları → her türlü kumaşta kullanılır.
76-Işık ve sıcaklık, çamaşır sularını bozar.
 

POLİMERLER

77-Etilen → polietilen (PE)
78-Vinil klorür → Polivinilklorür (PVC)
79-Tetrafloretilen → politetrafloretilen (TEFLON)
80-Stiren → polistiren (PS)
81-Akrilonitril → poliakrilonitril (PAN, orlon)
82-Alkol + karboksilik asit → esterleşme → polyester
83-Amin + karboksilik asit → naylon (poliamid)
84-Polietilen teraftalat → PET → su şişesi malzemesi.
85-Kevlar → ateşe dayanıklı giysi, kurşun geçirmez yelek vs yapımı.
 

KAUÇUK

 

86-İzopren polimerleşmesi ile doğal kauçuk oluşur. → Esnekliği az, sıcakta yapışkan, soğukta kırılgandır.
87-Doğal kauçuk + saf kükürt → dayanıklı polimer → vulkanizasyon işlemi
88-Sentetik kauçuk, petrolden elde edilen bütadienin polimerleştirilmesinden elde edilir. Na katalizörlüğünde olur, BuNa kauçuğu olarak adlandırılır.

89-Kaynağı yenilenebilir değildir, kanserojen etkisi yapabilir, yanıcı, ısı direnci zayıftır. (polimerlerin olumsuz özellikleri)

Geri dönüşüm sembolleri.. Bir başka E200 kodlarına benzer durum burda da var
90-PET → 1 numaralı sembol.
91-PVC → 3 numaralı sembol
92-Polistiren → 6 numaralı sembol.
Bence burdan sorarlarsa PET veya PVC gelebilir ezber olarak.

 

KOZMETİKLER VE İLAÇLAR

 

93-Boyalar → renklendirir
94-Nemlendiriciler → cildin nemlenmesi
95-Parfümler → hoş koku
96-Emülsiyonlaştırıcılar → hidrofil ve hidrofob bileşenlerin birbiri içinde dağılmasını sağlar
97-Çözücüler → Bileşenlerin homojen karışması
98-Koruyucu maddeler → cildi korur

99-İlaçlar etkin madde ve taşıyıcı madde olarak iki kısımdan oluşur.
100-Etkin madde, fizyolojik etkiyi gösterir.
101-Taşıyıcı madde, etkin maddenin kolayca alınımını sağlar.

102-Tabletler → toz halindeki ilaçların sıkıştırılması ile
103-Draje → acı tabletlerin üzerini şeker-çikolata gibi maddelerle kaplanması ile
104-Nişasta muhafazalı ilaçlar → kaşe
105-Jelatin muhafazalı ilaçlar → kapsül
106-En fazla ve en hızlı emilim → sıvı formdaki ilaçlarla olur
107-Şuruplar, %60 ‘dan fazla şeker içerir.
108-Spreyler, özellikle solunum ilaçlarında, aerosol türü ilaçlardır.
109-Deri tarafından emilerek alınan yarı katı ilaçlar → su bazlı olursa krem; yağ bazlı olursa merhem adını alır.
110-Katı kıvamlı merhemler → pomat

OKULDA KİMYA

 

111-Kurşun kalem, uçları grafitten üretilmiştir.
112-Kurşun kalemde kil oranı arttıkça kalemin sertliği (H) artarken, kalemin izinin siyahlığı (B) azalır.
113-Kurşun kalemin sağlık açısından zararı yoktur.

114-Kuru boya uçları → toz boya-parafin-kil karışımı
115-Dolma kalem, tükenmez kalem, keçeli kalem mürekkep bazlıdır.
116-Tükenmez ve keçeli kalemlerde mürekkebe boya karıştırılır ama su katılmaz.
117-Dolma kalemlerde ise boya katılmaz ama su katılır.
118-Mürekkep, homojen karışımdır.
119-Hat mürekkebi → is-zamk kaynaklıdır
120-Yazı ve çizim mürekkebi → sulu-tutkallı-likitli-tozlu olarak ayrılır.
.
121-Matbaa mürekkepleri ise çok fazla kimyasal içerir → sağlığa çok zararlı.
122-Beyaz tahta kalemlerinin çözücüleri uçucu organik sıvılardır.

123-Beyaz ekmek, eskiden silgi olarak kullanılmıştır.
124-Günümüzde silgiler kauçuk veya PVC kaynaklıdır.

125-Tebeşir ham maddesi CaCO3 ‘tür.
126-CaSO4 (alçı taşı) günümüzde pek çok ülkede yasaklanmıştır. (tebeşir üretiminde)

127-Doğal yapıştırıcılar bitkisel ve hayvansal olabilir.
128-Bitkisel olanlarda nişasta; hayvansal olanlarda protein kullanılır.

129-Yapay yapıştırıcılar → su-tutkal-çözücü bazlı olarak üçe ayrılırlar.
130-Çözücüler sağlığa zararlıdır.

131-Ftalatlar, azo boyar maddeler, ağır metaller, formaldehit vb. kırtasiye malzemelerinin yapısında bulunan zararlı maddelerdir.
132-Azo boyar maddeler ve ftalatlar kanserojendir.

GÜBRELER

133-(NH4)3PO4 → amonyum fosfat → suda tamamen çözünür
134-(NH4)2SO4 → amonyum sülfat → asidik, şeker gübre olarak bilinir.
135-(NH4)2HPO4 → DAP → diamonyumfosfat
136-Kompoze gübrelerde azot, fosfor, potasyum bulunur.

KİREÇ

 

137-CaCO3 (kireç taşı) ısıtılarak CaO (sönmemiş kireç) oluşur.
138-CaO ile H2O tepkimesinden Ca(OH)2 (sönmüş kireç) oluşur.

139-Kireç + kum + su → harç

140-Kireç taşı + kil → çimento

141-Çimento + kum + kireç → sıva

142-Agrega → kum + çakıl

143-Agrega + Çimento + su → beton
 

 

CAMLAR

 

144-Camın ana bileşeni → kum (SiO2) ‘dur.
145-Cam genel olarak oksitler eriticler ve sabitleştiriclerden oluşur.
146-Oksitler, ısıtıldıklarında ağ örgülü yapı oluştururlar. (SiO2, B2O3, P2O5)
147-Eriticler, ana bileşenlerin erimesini sağlar. (Na2O, K2O, Li2O)
148-Sabitleştiriciler, kimyasallara karşı asallık, elektriklenme özelliğini ayarlamak için kullanılır. (CaO, BaO, PbO, MgO, ZnO)
149-Camın genel bileşenleri Na2CO3 (eritici), SiO2 (oksit), CaCO3 (sabitleştirici) ‘dir.
150-Camın yavaş yavaş soğutulması olayına → camın tavlanması adı verilir.

151-Soda kireç camı → düz cam (sodakalsik) ‘dır. Pencere camıdır. Ucuzdur.
152-Borasilikat camları → SiO2 yanında bor oksitler kullanılır. Sıcaklığa karşı dayanıklıdır. Isıl cam olarak bilinir. Kimyasallara dayanıklıdır.
153-Kurşun camı → Kireç yerine PbO kullanılır. Kolay işlenir, zararlı ışınları yansıtır. Gama ışınlarından korunmayı sağlar.
154-Alüminosilikat camı → Sıcaklığa acayip dayanıklıdır. Termometre, yanma tüpleri vs yapımında.
155-Silisyum camları → Çok saydam olup, mikrop öldürücü lamba yapımında kullanılır.
156-Lamine cam → Kurşun geçirmez camdır. 2 tabaka arasına şeffaf bağlayıcı konularak üretilir.

SERAMİK – PORSELEN

 

KİL

157-Kil → sulu alüminyum silikatlardan oluşur.
158-Kil her zaman nemlidir, doğal renklidir, büzüşme özelliğine sahiptir.

 

SERAMİK

159-Halk arasında pişmiş toprak esaslı malzeme olarak bilinir.
160-Topraktan elde edilir, ana bileşeni kildir.
161-Çanak, çömlek, tuğla, kiremit, beton, çimento, porselen, fayans eşyalar, seramik grubuna girer.
162-Seramik su geçirirken, ışığı geçirmez.
163-Sıcaklığa ve darbelere karşı dayanıksızdır, çatlar.

 

SERAMİK ÜRETİMİ

164-Hamurun hazırlanması → kil toz edilip suyla karıştırılır
165-Şekillendirme → istenilen şekil verilir
166-Kurutma → su buharlaştırılır.
167-Pişirme → 1300 derecede fırında pişirilir.

168-Sırlama → su geçirmez, kolay temizlenen, kir tutmayan yapı kazandırma işlemidir. Camlaşma olarak bilinir.

 

PORSELEN

169-Porselenin ham maddesi Kaolin-Feldspat-Silikat(kuvars-kum) üçlemesidir.
170-Kaolin → Şekil ve renk kısmını halleder
171-Feldspat → camsı görünüm ve sertlik sağlar
172-Silikat(kuvars-kum) → sağlamlığı, dayanıklılığı halleder.

BOYALAR

174-Çözücüler, bağlayıcılar, örtücü-renklendiriciler olmak üzere 3 ana bileşeni vardır.
175-Çözücüler → boyanın uygulanmasını kolaylaştırmak, akışkanlığı vermek amacıyla kullanılır. Uygulama sonrası buharlaşır ve görevini halletmiş olur.
176-Su bazlı (plastik) boyalar → sağlıklı olup, yüzeyin hava ile temasını kesmez.
177-Yağ bazlı (sentetik) boyalar → tiner, alkol gibi organik maddelerdir bunların çözücüsü.
178-Yüzeyi tamamen kapattığı için hava ile teması keser. Sağlık açısından olumsuzdur (yağ bazlı boyalar)
179-Su bazlılar kokusuz ve iç cephede, yağ bazlılar kokulu ve dış cephede tercih edilir.

180-Bağlayıcılar → Boyanın karakterini belirler. Ana bileşendir. Homojen dağılımı sağlar.
181-Boyanın kuruma süresi, şekli, parlaklık ve dayanıklılı bağlayıcıya bağlıdır. (bezir yağı, terabentin, reçine)

182-Örtücü ve renklendiriciler → boyada çözünmeyen katı pigmentlerdir.
183-Boyanın ışık ve havadan zarar görmesini engeller. Opaklık özelliği kazandırır.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
Reklam Engelleyici Tespit Edildi

Sitemizde sizi rahatsız edecek reklamlar gösterilmez. Tüm reklamlar Google politikalarına uygundur.

Lütfen AdBlock vb. reklam engelleyici eklentiler için sitemizi istisna olarak ekleyin veya devre dışı bırakın. Sonra sayfayı yenileyip sitemizde gezebilirsiniz.

İyi Çalışmalar Dileriz

www.unikampus.net

 

Close